Thông tư 22 trong việc ổn định thị trường vàng và ngoại hối

(Đăn trên TBKTSG: http://www.thesaigontimes.vn/Home/taichinh/nganhang/42939/Ban-khoan-ve-hieu-qua.html)

Có ý kiến Thông tư 22 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) “… sẽ góp phần giúp bình ổn thị trường vàng và ngoại hối trong dài hạn."[1] Quan điểm này giống với NHNN.[2] Ngoài ra, NHNN cho rằng, nó còn có thể giải quyết nạn đô la hóa nền kinh tế. [2]. Liệu thông tư này có dễ thực hiện các mục tiêu vừa nêu?

Thông tư 13 bắt đầu có hiệu lực vào đầu tháng 10/2010. Theo đó, Tỷ lệ khả năng chi trả (tỷ lệ giữa tổng tài sản “Có” thanh toán ngay và tổng Nợ phải trả) của các ngân hàng không được nhỏ hơn 15%. Các ngân hàng được phép tính giá trị sổ sách vàng (tại quỹ và gởi tại NHNN) vào tài sản “Có” thanh toán ngay. Với xu hướng giá vàng tăng và giá trị tiền đồng giảm [3], thay vì giữ tiền đồng không có lợi, các ngân hàng ưu tiên giữ vàng để đảm bảo tỷ lệ 15% này. Điều đó làm tăng nhu cầu vàng, góp phần tạo áp lực lên giá vàng trong nước. Hệ quả là cần ngoại tệ nhập vàng, góp phần gây áp lực lên thị trường ngoại hối.

Thông tư 22, ban hành ngày 28/10/2010, quy định ngân hàng chỉ được phép huy động vốn bằng vàng thông qua phát hành giấy tờ có giá. Như vậy, việc huy động vàng sẽ bị hạn chế. Trong điều kiện giá trị tiền đồng có xu hướng giảm [3], nếu các ngân hàng khó giữ được tài sản “Có” dưới hình thức vàng do bị hạn chế bởi thông tư này, họ sẽ thay nó bằng ngoại tệ. Điều này vẫn tạo áp lực lên thị trường ngoại hối và vẫn làm tăng tình trạng đô la hóa.

Bên cạnh đó, nếu các ngân hàng đề nghị được phát hành giấy tờ có giá để huy động vàng cho mục đích dự trữ thì đấy là mục đính chính đáng, NHNN khó từ chối. Hơn nữa, nếu bị từ chối, các ngân hàng có thể dùng đấy làm lý do cho việc không đạt tỷ lệ 15% nói trên; Còn nếu NHNN cho phép thì nhu cầu vàng vẫn tăng và như vậy vẫn gây áp lực lên thị trường vàng và sau đó là thị trường ngoại hối.

Thông tư 22 xem ra khó đảm đương được vai trò như các chuyên gia và NHNN mong đợi.

[1] http://www.thesaigontimes.vn/Home/taichinh/tiente/42647/Chuyen-gia-thi-truong-vang-va-ngoai-hoi-se-on-dinh.html

[2] http://vneconomy.vn/20101028080510651P0C6/huy-dong-va-cho-vay-von-bang-vang-vi-sao-phai-siet.htm

[3]http://www.bloomberg.com/news/2010-09-24/vietnam-must-address-concern-dong-may-slide-imf-s-benedict-bingham-says.html

Và

http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=newsarchive&sid=aRtIVOLBPKcg

Về “Bài báo khoa học bị rút khỏi tạp chí quốc tế vì đạo văn”

Đọc bài viết về “Bài báo khoa học bị rút khỏi tạp chí quốc tế vì đạo văn” thấy có mấy vấn đề cần trao đổi:

- “Sau khi bài báo được đăng Thông có cho tôi biết nhưng thời điểm đó tôi cũng chả quan tâm vì có quá nhiều việc phải làm. Thêm nữa, tôi cũng tin tưởng vào chất lượng bài viết khi nó đã được đăng trên một tạp chí uy tín. Tôi cũng nghĩ rằng nhiều khi học trò mượn tên thầy để vào bài viết của mình nên cho qua.”

+ Đối với một nhà khoa học, không biết “nhiều việc phải làm” là gì mà quan trọng hơn cả việc cần phải làm cho ra lẽ công trình khoa học không trung thực liên quan tới mình?

+ Các tạp chí khoa học có uy tín thường nhìn vào nội dung để quyết định đăng bài hơn là danh tiếng của tác giả. Không biết tên ông uy tín cỡ nào trong khoa học để học trò phải mượn danh. Nhưng cũng lạ, sao uy tín cao mà dễ cho mượn đến thế? Điều này làm nghi ngờ ông cũng cần đứng tên nên mới cố tình làm lơ. Mà cho mượn danh như vậy thì có trung thực không nhỉ?

- “Vả lại, nếu tôi là người tham gia vào bài viết này thì hẳn tôi phải là người đứng đầu nhóm tác giả, là người trực tiếp liên lạc để gửi bài cho tạp chí. Bởi so về trình độ và khả năng ngoại ngữ thì tôi phải hơn hẳn Thông chứ."

+ Ai đứng tên đầu là do công lao đóng góp cho bài viết chứ đâu phải do trình độ và khả năng chung chung? Điều này là thông lệ trong giới khoa học quốc tế.

+ Chuyện này cũng vô tình cho ta biết quan điểm của (một) nhà khoa học Việt Nam: đóng góp khoa học không quan trọng bằng anh là ai!

- "Thực ra nói là đạo văn cũng hơi quá bởi trong bài viết có một phần khi trích dẫn Thông đã không nêu rõ nguồn tài liệu tham khảo. Nên vấn đề ở đây là lỗi do cách viết, còn thành quả khoa học thực sự rất có ý nghĩa. Bởi mô hình này được Thông tìm ra có độ chính xác cao hơn gấp 10 lần so với mô hình cũ."

+ “Trích dẫn” mà “không ghi rõ nguồn” thì không phải là đạo văn? Theo cách lập luận này, “lén xin” cũng không phải là “ăn cắp”?

+ Ngoài ra, cho dù mô hình của anh có tốt hơn vạn lần nhưng nếu sử dụng ý tưởng người khác, mà không ghi nguồn thì vẫn là ăn cắp. Đến đây có thể thấy khó mà mượn uy tín của ông để làm cho bài viết dễ được đăng. Bởi lẽ, như thế nào là đạo văn (điều bắt buộc phải biết khi viết các công trình khoa học) xem ra còn xa lạ với ông thì thử hỏi uy tín khoa học làm sao có thể cao được; Còn nếu uy tín khoa học của ông quả thực cao thì những gì ông đang nói hóa ra là ngụy biện?

Lấy ý kiến hay để báo cáo thành tích?

Đồng nghiệp cho hay cơ quan chuẩn bị hội thảo chiến lược phát triển 2010-2015. Thư mời được gởi đi nhiều nới. Điều khó hiểu là những người đang du học không ai được thông báo.

Chắc rằng, Nhà nước muốn giảng viên đi học ở các nước là để nâng cao trình độ và học cái hay từ nhiều nước rồi áp dụng cho Việt Nam. Những hội thảo như thế này là một trong những cơ hội để "trưng dụng" những người này và cũng để kiểm chứng hiệu quả việc đầu tư cho du học. Nhưng xem ra, điều này không xãy ra.

Từ những điều chứng kiến, không hề lạ khi nghe "Trí tuệ dân tộc đang bị lãng phí". Những người tổ chức hội thảo hình như cần nó để báo cáo thành tích hơn là lấy ý kiến.

Ghi chú: Phần nơi gởi trong thư mời được HT ký ghi:

- Các thành viên Ban giám hiệu;

- Các đơn vị trực thuộc trường;

- BCH Hội Cựu sinh viên trường;

- Ngân hàng nhà nước;

- NHTM trên địa bàn TP. HCM;

- Các trường Đại học, Viện Nghiên cứu.

Chất xám mà như chất sền sệt!

Tình cờ phát hiện người bạn có bài trên Journal of Management Studies [1] thấy thật vui. Journal này được xếp hạng A*. Hạng này là cao nhất và rất ít nghiên cứu sinh chưa xong luận án có bài trên đấy. Thậm chí, không phải giảng viên nào dù đã có bằng tiến sỹ và giảng dạy nhiều năm cũng có bài trên đó.

Nhà nước phải chắt chiu tiền để có thể đào tạo hai vạn tiến sỹ thì những người như thế này nên được giao công việc tương xứng. Nhưng, hơn sáu tháng về nước, anh chỉ được phân công dạy như trước khi đi học, thậm chí còn được phân coi thi như giám thị. Thử nghĩ, một người có kiến thức và ngoại ngữ tốt ngồi coi thi, trong khi đó nhiều giáo trình sinh viên cần thì chưa có, nhiều kỹ năng nghiên cứu sinh viên (thậm chí giảng viên) chưa biết... sẽ thấy sự lãng phí ra sao?

Chưa kể, có nhiều công việc người hiện đang làm muốn đổi mới, mà chẳng biết cái gì là mới để đổi, thế nhưng không mạnh dạn phân công người được đào tạo và có năng lực làm!

Không biết chủ trương đào tạo hai vạn tiến sỹ của Nhà nước có tính tới chuyện sử dụng họ như thế nào không? Với cách sử dụng như thế này thì phí tiền đào tạo. Hơn nữa, điều này còn làm cho người được đào tạo luôn ray rứt khi biết mà chẳng được làm!

Muốn viết nhiều nhưng sợ...

[1] được chấp nhận tháng 12/2009

Nhân ngày 20/10

Gần tới ngày 20/10 chợt nhớ tới phong trào thi đua ‘giỏi việc nước, đảm việc nhà’ hoặc ‘hai giỏi’ của các chị phụ nữ. Cuộc thi của các chị thì nên để họ tự lo, đằng này cánh đàn ông cũng phải tham gia bầu bán. Không bầu thì sợ bị đánh giá có vấn đề tư tưởng hoặc coi thường các chị; còn bầu thì... lo.

Giỏi việc nước hay không có lẽ ai cũng thấy, thiết nghĩ không cần bầu nữa. Các sếp cứ nhìn vào thành tích công tác mà đánh giá là được rồi.

“Giỏi” việc nhà thì chắc các sếp không biết (?) nên phải nhờ anh em bầu. Nhưng vấn đề là vợ người ta đâu có ở nhà mình thì sao mình biết có ‘giỏi’ không? Thế thì sao bầu được? Điều lo nhất, lỡ mấy anh chồng thấy vợ họ không ‘giỏi’ nhưng mình bầu ‘giỏi’ rồi suy diễn lung tung thì chẳng biết giải thích sao đây!

Rối!

Ngày 07/10/2010, một chuyên gia viết: “…sau khi những thị trường khác không còn “màu mỡ” trong việc kiếm chênh lệch nhanh, giới đầu cơ nhảy sang vàng, làm khuynh đảo thị trường này ngay tức thì.”; “Mà đỉnh điểm là hôm qua, khi giá vàng trong nước cao hơn thế giới với một mức khó tin, người ta vẫn “ôm tiền đi mua vàng”"; và “Tai hại hơn, giá vàng Việt Nam tăng cao, dẫn đến việc người dân dồn tiền mua vàng, làm lượng tiền để sản xuất càng ít.“

Ngay hôm sau, trả lời phỏng vấn hiện tượng người dân mua đô la trong ngày hôm trước đó (có nghĩa là đúng ngày ông này viết bài nói trên), ông nói: “Giá vàng quá cao, người ta không dám mua vàng. Trong khi đó, các ngân hàng lại đang nâng lãi suất USD lên, thì việc người dân tìm đến USD là điều dễ hiểu.”

Muốn theo dõi tình hình kinh tế trong nước mà đọc mấy bài như thế này thì càng lùng bùng thông tin thêm!

Suy nghĩ về phản ứng của TQ đối với giải Nobel hòa bình 2010

1. Nếu TQ cho rằng giải thường này vô lý thì tại sao họ ngăn chặn người dân những thông tin về Lưu Hiểu Ba và giải thưởng này? Hãy cho người dân có đầy đủ thông tin để họ biết giải thưởng này sai rồi cùng lên tiếng thì có phải sẽ là ý kiến của "ý đảng, lòng dân" không?

2. TQ cho rằng dân chủ TQ có đặc thù riêng, khác với dân chủ phương Tây. Cứ cho như thế là đúng, thì việc phương Tây trao giải hòa bình này nằm ngoài lãnh thổ TQ, cho nên theo tiêu chuẩn của họ chứ đâu có theo tiêu chuẩn TQ, cớ sao lại bị TQ phản đối? Việc TQ phản đối cho thấy các tổ chức hoạt động bên ngoài mà còn không tự do thì nói chi trong lãnh thổ TQ? Nên nhớ, đây là giải thưởng từ một tổ chức có uy tín 110 năm nay, được thế giới thừa nhận (kể cả TQ, trừ năm nay).

Kỹ năng đọc bằng máy!

Để nghiên cứu, cần phải biết trước tác (literature) người ta đã làm gì. Giả sử bạn có 500 bài viết từ các journal. Mỗi bài dài trung bình 25 trang. Nếu đọc hết số bài này thì... điên mất. Mà không đọc sao biết người ta làm gì rồi?

Mình có một mẹo nhỏ như vầy:

1. Download Google desktop về cài vào máy (cái này Tks anh Nguyễn Quang Trung ĐH Mở).

2. Dùng Google desktop để search bài có từ khóa mình định tìm trong máy của mình. Ví dụ bạn muốn tìm coi bài nào có nói về information asymmetries trong máy mình (chứa 500 bài báo nói trên). Ví dụ máy báo có 100 bài có nói về chủ đề này.

2. Click vào từng bài của 100 bài nói trên và dùng Ctrl F tìm từ khóa information asymmetries. Nếu bài nào xuất hiện từ khóa thường xuyên thì bạn chọn nó để qua một bên còn bài nào xuất hiện từ khóa này một vài lần thì có thể coi như ít liên quan chủ đề bạn muốn nghiên cứu do đó lơ chúng đi. Nhờ cách làm này bạn có thể loại bỏ được nhiều bài ít hoặc không liên quan tới chủ đề của bạn. Ví dụ còn 30 bài liên quan.

3. 30 bài liên quan này, trước khi đi vào đọc chi tiết bạn có thể đọc tóm tắt, lời nói đầu và kết luận của chúng trước. Có thể bạn sẽ phát hiện vài bài thật sự liên quan tới mình.

Như vậy bạn đã loại một số lượng đáng kể các bài ít hoặc không liên quan tớ chủ đề của bạn một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Tự hào, tự ti không đúng chỗ

Đôi khi nhận ra nhược điểm của người Việt, bạn nói lên sẽ bị bạn bè cho rằng bạn vọng ngoại. Họ có thể đưa ra 1001 lý do tự hào dân tộc, cho thấy Việt Nam không thua kém ai và như vậy nhược điểm đó không đáng để ý.

Lúc khác, bạn nói về những mong muốn của bạn về một số vấn đề trong nước, như chất lượng cao đáng lẽ nên có của một công trình xây dựng, sự nghiêm túc cần thiết của một cuốn sách... thì bạn lại được nghe trả lời: Tiêu chuẩn nước mình mà hoặc Việt Nam mà...! Tại sao lúc này họ lại cho phép mình xúc phạm niềm tự hào dân tộc? Việt Nam đáng tự hào đâu rồi để phải chấp nhận một Việt Nam thì... như thế ?!

"Thương cho roi cho vọt". Tôi ủng hộ các bạn yêu, nghiêm khắc và không tự hào Việt Nam một cách dễ dãi; vì sự hoàn hảo của Việt Nam.

Không nhớ hay có tiếp thu?

Còn nhớ khi khuyên các doanh nghiệp vừa và nhỏ cách tìm vốn, một chuyên gia có nói: "... trước khi nghĩ đến vay vốn ngân hàng, các doanh nghiệp cũng nên tìm hiểu các kênh huy động vốn khác như phát hành cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp..."

Nay cũng chính ông ta lại nói: "... DN VN nói chung hiện không có nhiều “đất” trong phát hành trái phiếu. Thực tế, chỉ một số DN có thương hiệu tốt thì mới nghĩ đến việc huy động vốn qua kênh này. Lý do là trái phiếu hầu hết được mua để nắm giữ dài hạn, nên nhà đầu tư sẽ không mua trái phiếu của một Cty nhỏ, làm ăn khó khăn hay tài chính không minh bạch"

Không biết, chuyên gia này có nhớ mình đã nói gì không nhỉ? Mà cũng có thể ông ta đã đọc bài phản biện và tiếp thu?