Ai làm chính sách vĩ mô ở Việt Nam?

(Đăng trên TBKTSG: http://www.thesaigontimes.vn/Home/diendan/bandocviet/49005/Lo-hong-do-dau?.html)

Ông Lê Đức Thúy cho rằng “Nhiều NHTM đã kiếm lời trên lưng nhà nước" vì “Chúng ta giữ lại LS tái chiết khấu, tái cấp vốn quá thấp. Những NH lớn mua TPCP thậm chí cao hơn LS huy động, chịu lỗ một chút sau đó lên thị trường liên NH cho vay lại 15-20%”. [1]

Thiết nghĩ, trong chuyện này, ông Thúy chưa chỉ đúng người phải chịu trách nhiệm.

Trái phiếu Chính phủ là một nguồn thu quan trọng của ngân sách nhà nước. [2a, 2b] Đối với ngân hàng thường mại, nó là một phương tiện để đầu tư và dự trữ cho thanh khoản. [3] Lãi suất trái phiếu do Bộ Tài chính quy định [4a, 4b]. Trên cơ sở tính toán lợi ích, các ngân hàng thương mại sẽ tham gia mua trái phiếu. Đương nhiên, họ sẽ mua nếu có lợi cho mình. Khi đó, họ đã góp phần thực hiện kế hoạch ngân sách nhà nước.

Lãi suất tái chiết khấu và lãi suất tái cấp vốn là công cụ thực hiện chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước. [5a, 5b] Để có tỷ lê tăng trưởng tín dụng (thực tế và kế hoạch) rất cao vừa qua [6a, 6b], Ngân hàng Nhà nước phải khuyến khích và tạo thêm thanh khoản cho các ngân hàng thương mại và như thế, hai loại lãi suất trên đã thực hiện nhiệm vụ này. Ngân hàng Nhà nước đã căng cứ tình hình thực tế và mục đích của mình để quy định lãi suất tái chiết khấu và lãi suất tái cấp vốn. [7a, 7b]

Như vậy, việc các ngân hàng thương mại mua trái phiếu Chính phủ rồi thực hiện hoạt động tái chiết khấu hay tái cấp vốn để tiếp tục cho vay là phản ứng hoàn toàn phù hợp với những gì Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước mong muốn.

Hiện các chính sách vĩ mô đó được coi là có vấn đề. Các cơ quan đã làm ra các chính sách đó lẽ ra phải nhận trách nhiệm của mình và ông Thúy với tư cách người đứng đầu Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia phải chỉ ra ai là người có trách nhiệm. Thế nhưng, ông lại đỗ lỗi cho các chủ thể đơn thuần hoạt động theo các chính sách đó.

[1] http://www.baomoi.com/Home/TaiChinh/cafef.vn/Ong-Le-Duc-Thuy-Nhieu-NHTM-da-kiem-loi-tren-lung-nha-nuoc-do-LS-tai-chiet-khau-tai-cap-von-qua-thap/5769900.epi

[2a]http://www.mof.gov.vn/portal/page/portal/mof_vn/1351583/2126549/2117088?p_folder_id=15263855&p_recurrent_news_id=15264375

[2b]http://www.mof.gov.vn/portal/page/portal/mof_vn/1351583/2126549/2117088?p_folder_id=35823696&p_recurrent_news_id=35867188

[3] http://www.xaluan.com/modules.php?name=News&file=article&sid=192054

[4a] http://www.khaitri.vn/DirectFiles/S40/P40D19520F2.pdf

[4b] http://moj.gov.vn/vbpq/Lists/Vn%20bn%20php%20lut/View_Detail.aspx?ItemID=26144

[5a] http://thongtinphapluatdansu.wordpress.com/2010/07/07/5032-2/

[5b] http://www.thuvienphapluat.vn/archive/Luat/Luat-Ngan-hang-Nha-nuoc-Viet-Nam-2003-sua-doi-

[6a] http://atpvietnam.com/vn/thongtinnganh/44662/index.aspx

[6b] http://vneconomy.vn/2011022307580195P0C6/thong-doc-doanh-nghiep-bat-dau-ban-ngoai-te-ra-thi-truong.htm

[7a]http://www.sbv.gov.vn/wps/SBVDataStore/upload/VBQPPL/NHNN/2010/QUYETDINH/2010_11_5_102839_124.pdf

[7b]http://www.sbv.gov.vn/wps/SBVDataStore/upload/VBQPPL/NHNN/2011/QUYETDINH/2011_02_17_34247_306.pdf